4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışan her işçi, belirli bir süre çalıştıktan sonra ücretli yıllık izin hakkı kazanır. Bu hak anayasal bir dinlenme hakkıdır; işçi bu haktan vazgeçemez, işveren de izni para ödeyerek “satın alamaz”. Aşağıda izin sürelerini, hesaplama kurallarını ve sık sorulan durumları bulabilirsiniz.
İzin hakkı ne zaman doğar?
İşçinin işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bir yılını dolduran işçi o yılın iznine hak kazanır; sonraki her hizmet yılında yeni izin hakkı doğar.
Kıdeme göre izin süreleri
| Hizmet süresi | Yıllık en az izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | 26 gün |
Bu süreler kanuni alt sınırdır. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin verilebilir, ama daha kısası kararlaştırılamaz.
Yaşa göre izin
18 yaş ve altındaki işçilerle 50 yaş ve üzerindeki işçilere verilecek yıllık izin süresi, kıdemleri ne olursa olsun 20 günden az olamaz. Örneğin 3 yıllık kıdemi olan 52 yaşındaki bir çalışan 14 değil en az 20 gün izin kullanır.
Kıdeminize ve yaşınıza göre izin gününüzü bulun
Yıllık İzin HesaplamaTatil günleri izne sayılır mı?
İzin süresi içine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin 14 günlük izninizin içine bir resmî tatil denk gelirse izniniz bir iş günü uzar. Cumartesi gününün nasıl sayılacağı işyerindeki çalışma düzenine göre değişebileceği için iş sözleşmenize ve bordro uygulamanıza bakmanız gerekir.
İzin bölünebilir mi?
Yıllık izin kural olarak işveren tarafından bölünemez. Ancak işçi ve işveren anlaşırsa izin, bir bölümü 10 günden az olmamak üzere en fazla üç parça halinde kullanılabilir. Örneğin 20 günlük izin 10 + 5 + 5 şeklinde bölünebilir; 7 + 7 + 6 şeklinde bölünemez.
Yol izni
Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçi, talep etmesi ve bunu belgelemesi halinde gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni alabilir.
İşten ayrılırken kullanılmayan izinler
İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse erse (istifa dahil), işçinin hak kazanıp kullanmadığı izinlerin ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. Bu ödemeden gelir vergisi, damga vergisi ve SGK primi kesilir. Kullanılmayan izin ücreti alacağında zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıldır.
Örnek hesap
15 Mart 2020’de işe başlayan bir çalışan 15 Mart 2021’de ilk 14 günlük iznine hak kazanır. 15 Mart 2025’te 5. yılını doldurur ve yine 14 gün alır; 15 Mart 2026’da 6. yılına girdiği için izni 20 güne çıkar. 2035’te 15. yılını doldurduğunda ise 26 gün izin hakkı olur.