Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?
Avukat, mali müşavir, doktor, mimar, yazılımcı, tasarımcı gibi serbest meslek erbabı hizmet bedelini serbest meslek makbuzu (e-SMM) ile belgeler. Müşteri bir işyeri, şirket ya da kamu kurumuysa, ödemeyi yaparken brüt ücretin %20'si kadar gelir vergisi stopajını keser ve sizin adınıza vergi dairesine yatırır. KDV mükellefiyseniz brüt ücretin üzerine KDV de eklenir.
- Stopaj = Brüt ücret × %20
- Net ücret = Brüt ücret − stopaj
- KDV = Brüt ücret × %20
- Tahsil edilecek tutar = Brüt ücret + KDV − stopaj
Örnekler
| Brüt ücret | Stopaj (%20) | Net | KDV (%20) | Tahsil edilecek |
|---|---|---|---|---|
| 10.000 ₺ | 2.000 ₺ | 8.000 ₺ | 2.000 ₺ | 10.000 ₺ |
| 20.000 ₺ | 4.000 ₺ | 16.000 ₺ | 4.000 ₺ | 20.000 ₺ |
| 25.000 ₺ | 5.000 ₺ | 20.000 ₺ | 5.000 ₺ | 25.000 ₺ |
Stopaj ve KDV oranları ikisi de %20 olduğunda tahsil edilecek tutar brüt ücrete eşit çıkar. Bu tesadüftür; KDV oranı ya da stopaj farklıysa iki rakam ayrışır.
Netten brüte
Müşteriyle "elime 20.000 ₺ geçsin" diye anlaştıysanız brüt ücret 20.000 ÷ 0,80 = 25.000 ₺ olmalıdır. Hesap makinesinde "Net ücret" seçeneği bu dönüşümü yapar.
Bireysel müşteriler
Müşteri vergi kesintisi yapmakla yükümlü değilse (bireysel danışan, hasta, son tüketici) stopaj kesilmez. Bu durumda "Yok" seçeneğini işaretleyin; tahsil edilecek tutar brüt ücret artı KDV olur. Kazancınızın vergisini yıllık beyannamenizle ödersiniz.