Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, aynı işverende en az bir yıl çalışmış işçiye her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında ödenir. Bir yıldan artan aylar ve günler için de orantılı ödeme yapılır. Hesaba esas ücret yalnızca çıplak brüt maaş değildir; düzenli ödenen yemek, yol, servis, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen haklar da eklenir. Buna giydirilmiş brüt ücret denir.
- Kıdem tazminatı = Giydirilmiş brüt ücret × (yıl + ay ÷ 12 + gün ÷ 365)
- Giydirilmiş ücret kıdem tazminatı tavanını aşıyorsa tavan kullanılır.
- Kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez; yalnızca %0,759 damga vergisi kesilir.
Kıdem tazminatı tavanı
Tavan, en yüksek devlet memuruna ödenen bir yıllık emeklilik ikramiyesine bağlıdır ve memur katsayılarıyla yılda iki kez değişir. Hangi tavanın uygulanacağına işten ayrılış tarihi karar verir.
| Dönem | Tavan |
|---|---|
| 1 Temmuz 2026 ve sonrası | 73.729,87 ₺ |
| 1 Ocak – 30 Haziran 2026 | 64.948,77 ₺ |
| 1 Temmuz – 31 Aralık 2025 | 53.919,68 ₺ |
| 1 Ocak – 30 Haziran 2025 | 46.655,43 ₺ |
| 1 Temmuz – 31 Aralık 2024 | 41.828,42 ₺ |
| 1 Ocak – 30 Haziran 2024 | 35.058,58 ₺ |
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
En az bir yıllık kıdemi olan işçi, aşağıdaki durumlardan birinde kıdem tazminatına hak kazanır:
- İşveren iş sözleşmesini haklı bir neden (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) olmadan feshederse.
- İşçi sağlık, ücretin ödenmemesi, mobbing gibi haklı nedenlerle sözleşmeyi feshederse.
- Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılırsa.
- Emeklilik ya da yaş dışındaki şartları tamamlayıp (15 yıl ve 3.600 gün gibi) SGK'dan yazı alarak ayrılırsa.
- Kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılırsa.
- İşçi vefat ederse (tazminat yasal mirasçılarına ödenir).
Kendi isteğiyle istifa eden işçi, yukarıdaki istisnalar dışında kıdem tazminatı alamaz.
İhbar tazminatı ve ihbar süreleri
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, karşı tarafa önceden bildirim yapmak zorundadır. Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi bitiren taraf, bu sürenin ücreti kadar ihbar tazminatı öder. İşveren bildirim vermeden çıkarırsa işçiye, işçi bildirim vermeden ayrılırsa işverene ödeme yapılır.
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
İhbar tazminatında tavan yoktur ve giydirilmiş brüt ücret kullanılır. Kıdemden farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; SGK primi kesilmez.
Örnek hesap
1 Mart 2019'da işe başlayıp 15 Ekim 2026'da işten çıkarılan, aylık 60.000 ₺ brüt maaş ve 5.000 ₺ düzenli yemek yardımı alan bir çalışanı düşünelim. Kıdem süresi 7 yıl 7 ay 14 gündür. Giydirilmiş ücret 65.000 ₺, tavanın (73.729,87 ₺) altında kaldığı için doğrudan kullanılır:
- Brüt kıdem: 65.000 × 7 + 65.000 × 7 ÷ 12 + 65.000 × 14 ÷ 365 ≈ 495.409,82 ₺
- Damga vergisi: ≈ 3.760,16 ₺, net kıdem ≈ 491.649,66 ₺
- İhbar süresi 8 hafta (56 gün): 65.000 ÷ 30 × 56 ≈ 121.333,33 ₺ brüt